Izba Pamięci i Tradycji Szkoły

Zespół Szkół Gastronomiczno-Hotelarskich im. Janka Bytnara "Rudego" w Kaliszu ma długą i ciekawą historię. Istnieje już 55 lat. Szkoła powstała w lutym 1947 roku jako placówka przygotowująca młodzież do zawodu kucharza. Przez długi okres działalności zmieniano i rozszerzano profile szkoły. Dziś nie tylko kształci kucharzy, ale również przygotowuje młodzież do innych zawodów. Jest placówką znaną i cieszącą się zainteresowaniem wśród młodzieży kaliskich gimnazjów.

Przez wiele lat istnienia szkoła nie miała patrona ani izby tradycji. Osobą ,która przyczyniła się do powstania Izby Pamięci i Tradycji Szkoły jest była polonistka p. Stefania Wodzińska, inicjatorka nadania szkole imienia Janka Bytnara "Rudego". Za jej sprawą szkoła zyskała w krótkim czasie również Izbę Tradycji. Powyższe propozycje zostały zaakceptowane przez dyrektora szkoły p. Tomasza Kwintę, otwartego na interesujące inicjatywy dotyczące szkoły. Starania o nadanie imienia trwały sześć lat.

23 marca 1996 roku uroczyście nadano szkole imię i otwarto Izbę Pamięci i Tradycji, w której zostały zgromadzone unikalne książki , przedmioty, fotografie i inne cenne pamiątki związane z postacią i rodziną Janka Bytnara "Rudego". Pomysł nadania szkole imienia Janka Bytnara "Rudego" i utworzenia Izby Tradycji był wynikiem wieloletniej przyjaźni p. Stefanii Wodzińskiej z matką Patrona p. Zdzisławą Bytnarową, jego siostrą Danutą Bytnar-Dziekańską, pisarką p. Barbarą Wachowicz i warszawsko - łódzkim środowiskiem byłych żołnierzy Armii Krajowej.<

Na izbę została przeznaczona pracownia języka polskiego. Zbiory zostały umieszczone w gablotach stojących, nad którymi zawieszono tablice z fotografiami przedstawiającymi Janka Bytnara, jego rodzinę i przyjaciół - Aleksego Dawidowskiego i Tadeusza Zawadzkiego. Fotografie zostały ułożone tematycznie i chronologicznie, obrazując najważniejsze okresy w życiu Janka.

         .

I tablica została zatytułowana "Wspaniali rodzice" - widoczne są tam portrety rodziców Bytnarów młodości oraz zdjęcia Janka po urodzeniu - 6 maja 1921 roku. Zamieszczony jest również portret rodziców. Na tablicy znajdują się również zdjęcia seniorki rodu Bytnarów p.Katarzyny z Chmurów Bytnarowej.

II tablica to "Szczęśliwe Gniazdo" obrazujące radosny okres dzieciństwa: I Komunię św. w czerwcu 1931, zdjęcia z matką i siostrą Dusią, z wyprawy po Polsce z ojcem.

III tablica nosi tytuł "Miłość". Ukazuje Janka z pierwszą miłością Marią - Maryną Trzcińską na tle przyrody oraz ostatni ich wspólny pobyt nad morzem, latem 1939 roku, gdzie była również cała rodzina Bytnarów.

IV tablica "Bohater Małego Sabotażu". Fotografie na tej tablicy ilustrują wydarzenia II wojny: pierwsze akcje żołnierzy Podziemia.

V tablica - "Geniusz matematyczny". Zdjęcia przedstawiają rodziców Janka prowadzących tajne nauczanie w czasie II wojny oraz Janka jako studenta Politechniki Warszawskiej o wybitnych zdolnościach matematycznych, zamieszczony jest także portret przyjaciela Janka Bytnara - Tadeusza Zawadzkiego "Zośki".

VI tablica "Rudy jest z nami" zawiera kennkartę "Rudego" na fałszywe nazwisko i świadectwo śmierci na nazwisko Jan Domański. Fotografie grobu Janka Bytnara i Aleksego Dawidowskiego oraz jego matki na kwaterze batalionu "Zośka" na Powązkach.

VII tablica - przedstawia przyjaciół Janka, druha Bogdana Deczkowskiego - Ludańskiego z żoną, którzy przybyli z wizytą do Kalisza na spotkanie z młodzieżą naszej szkoły. Inne fotografie przedstawiają harcmistrzynię Hannę Zawadzką, Krysię Deczkowską, dh Wiktora Matulewicza Luxora i dh Tadeusza Chojko - Bolca w dniu 50-tej rocznicy Powstania Warszawskiego, oraz zdjęcie p. Barbary Wachowicz wraz z młodzieżą naszej szkoły na Wigiliach Polskich w Teatrze Wielkim w Warszawie. >

VIII tablica przedstawia młodzież naszej szkoły, która złożyła wizytę p. Zdzisławie Bytnarowej zwanej "Matulką Polskich Harcerzy". Spotkanie odbyło się w domu Bytnarów w Warszawie przy Alei Niepodległości. Widnieje też w tablicy fotografia Matulki w dniu jej imienin, przedstawiająca sędziwą, sympatyczną panią. Został też uwieczniony jej list z podziękowaniem dla młodzieży naszej szkoły za życzenia, prezenty i pamięć.

XI tablica to fotografie dh Stanisława Sieradzkiego - Śwista i dh Tadeusza Chojko - Bolca z młodzieżą szkolną oraz zdjęcia młodzieży słuchającej opowieści Matuli o jej Synu.

Znajdują się również gabloty, w których umieszczone zostały różne wydania książki Aleksandra Kamińskiego "Kamienie na szaniec". Są tam i inne pozycje literackie np. "Okupowanej Warszawy Dzień powszedni" Tadeusza Szarota "Pamiętnik żołnierzy batalionu "Zośka"", Józefy Radzimińskiej "Zawsze niepodlegli", Józefa Szczepańskiego "Żołnierze batalionu Parasol", Bogdana Deczkowskiego "Wróbla" z "Kamieni na szaniec", "Dziennik bojowy", "Matka polskich harcerzy", "Geneza Powstania Warszawskiego", "Akcja pod Arsenałem" i inne. Niektóre książki zostały podarowane do Izby Pamięci; ofairodawcami byli dh Stanisław Sieradzki ps. "Świst", dh Tadeusz Chojko - Bolec i pani Stefania Wodzińska polonistka i opiekun Izby Pamięci i Tradycji. W gablotach znajdują się artykuły, których autorką również jest Stefania Wodzińska pt. "Wspomnienia o Matulce", "Dlaczego właśnie Janek", "Nadanie szkole imienia", oraz kronika z uroczystości nadania szkole imienia.

Fotografie, które zdobią szkolną Izbę Pamięci i Tradycji zostały powiększone w specjalnej pracowni fotograficznej przy Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie przez pana Adama Płuciennika. Pamiątki rodzinne przetrwały tylko dlatego, że w okresie okupacji p. Bytnarowa nosiła przy sobie dobrze ukryty album ze zdjęciami syna. Nie uległy one zniszczeniu podczas aresztowania Janka i jego ojca. Zdjęcia te są zatem unikatami, bardzo ważnymi dokumentami z przeszłości rodziny Bytnarów. W gablotach zamieszczona jest korespondencja p. Bytnarowej do młodzieży szkolnej, znajdują się listy i kartki okolicznościowe, przepojone ciepłem, optymizmem, życzliwością i serdecznością.

Izbę Pamięci i Tradycji odwiedzają nie tylko uczniowie, którzy chętnie przebywają w tym pomieszczeniu, ale również goście, delegacje zagraniczne z Holandii, Słowacji i Niemiec, z którymi nasza szkoła utrzymuje kontakty. Częstymi gośćmi są żyjący uczestnicy Powstania Warszawskiego, żołnierze AK z kaliskiego oddziału i inni przedstawiciele władzy lokalnej, mediów oraz byli nauczyciele i wychowankowie. Dzieje Janka Bytnara są utrwalane przez p. Stefanię Wodzińską, która spotyka się z młodzieżą w Izbie Tradycji, przekazując wiadomości o Patronie, znane jej z opowiadań Matulki, siostry Janka a nie odnotowane w oficjalnych źródłach.

Izba Pamięci i Tradycji w naszej szkole, zgodnie z hasłem:
"tworzymy małą Ojczyznę"
jest miejscem żywym, twórczym, zachęcającym młodzież do różnorodnych działań związanych nie tylko z opieką nad eksponatami, ale również uczącym patriotyzmu, wiążącym uczuciowo z dziejami i tradycją szkoły

Opracowała Maria Bryś 
Zdjęcia: Zbigniew Leń